> آیا در چند رسانه ای های آموزشی ریاضی موجود در بازار ایران “اصول مایر ” رعایت شده است ؟
> آیا در چند رسانه ای های آموزشی ریاضی موجود در بازار ایران “اصول طراحی ساخت گرا ” رعایت شده است ؟
> نوآوری وخلاقیت پژوهش
در درس ریاضیات محقق به دیگر پژوهشات در این زمینه دسترسی نداشته است .
شاخص ها و معیارهای بکار گرفته شده ترکیبی از :
-اصول ومعیارهای درس افزارهای یادگیری الکترونیکی (اسکندری ، 1388) .
-اصول طراحی ساخت چندرسانه ای ارائه شده توسط مایر (مایر ومورنو، 1998).
-استانداردنرم افزارهای آموزشی توسط دفتر تکنولوژی آموزشی وزارت آموزش و پرورش .
-اصول طراحی و ارزشیابی نرم افزارهای آموزشی (شاه جعفری ،1382) .
-تحلیل چندرسانه ای درس شیمی (مفتیان ،1388) .
-مدل یادگیری مجازی تحت مدل ساخت گرا .
-کتاب راهبردها و فنون آموزشی (فردانش ،1380) .
-درحالی که پژوهشات قبلی در این حد از جامعیت شاخص ها استفاده ننموده اند.
-تعداد زیاد داوران و ترکیب داوران (دبیران ریاضی وتکنولوژیست آموزشی) .
-رعایت اصول تحلیل محتوا در ارزیابی (محاسبه شاخص توافقی ،ارزیابی کل چندرسانه ای و بخش های آن به صورت جداگانه ).
-در ایران مطالعاتی در خصوص ارزشیابی چندرسانه ای ها در زمینه اصول مایر در درس زبان انگلیسی (زارعی-زوارکی وعوض زاده ،1385)و درس شیمی (مفتیان ،1388) انجام گرفته است .اما یک ارزشیابی همه جانبه در خصوص نرم افزار های درس ریاضی صورت نگرفته است.
اهمیت و ضرورت انجام پژوهش:
امروزه کامپیوتر و فناوری اطلاعات در تمام سطوح مختلف زمینه های آموزشی نفوذ نموده است و به چالشی بزرگ برای آموزش سنتی تبدیل گردیده است. در حالی که برخی از مربیان در مقابل این چالش ایستادگی می کنند، گروهی دیگر به راحتی آن را پذیرفته و به منظور ارتقاء آموزش و یادگیری از آن استفاده می کنند. با این حال، تمام محصولات آموزشی الکترونیکی موجود در بازار، برای تدریس و یادگیری مناسب نیستند و در میان آنها باید به انتخاب دست زد (لی و لی15، 2007، ص 1). از سوی دیگر، نوآوری در شیوه های آموزش از ویژگی های عصر جدید است و استفاده از رایانه در تمام زمینه ها، به خصوص در زمینه ی آموزش دروس مشکل نظیر ریاضیات، شاید امری اجتناب ناپذیر محسوب می گردد. استفاده از چندرسانه ای ها در نظام های آموزشی دارای فواید بسیار است و شاهد این گفته آن که استفاده آموزشی از برنامه های چند رسانه ای در کشورهای مختلف روند رو به رشد داشته است. امروزه برنامه های آموزشی چند رسانه ای فراوانی وجود دارند که در تدریس و یادگیری موضوعات و سطوح مختلف یادگیری مورد استفاده قرار می گیرند. چندرسانه ای آموزشی با درگیر نمودن حواس چندگانه در یادگیری، امکان تمرین به دانش آموز تا رسیدن به حد تسلط، تسهیل مشارکت میان دانش آموزان، کمک به آنان برای ایجاد ارتباط بین مفاهیم، انعطاف پذیری در مقابل نیاز فراگیران و برقراری ارتباط دو سویه با کاربر، می توانند باعث ارتقاء سطح یادگیری شوند (رضوی، 1386).
آموزش به کمک رایانه با قابلیت چندرسانهای، میتواند حواس گوناگون را همزمان در فرآیند تجربهی چند حسی به کار گیرد و برای افراد با ویژگیهای متفاوت، محیط مطلوب یادگیری ایجاد نماید (اسدی و بهرنگی، 1387، ص 11، به نقل از عالمی، 1379). همچنین چندرسانه ای ها، توجّه و علاقه فراگیران را جلب می کنند، یادگیری را سریع، مؤثرتر و پایدارتر می کنند، تجارب واقعی، عینی و حقیقی را در اختیار فراگیران قرار می دهند و موقعیت هایی را در اختیار قرار می دهند که کسب آنها از راه های دیگر امکان پذیر نیست (فردانش، 1382).
علاوه بر این، نرمافزارهای چندرسانهای با فراهم کردن شرایط برای به کارگیری همزمان دو حس شنیداری و دیداری و جذاب و متنوع ساختن فضای یادگیری، باعث سریعتر شدن یادگیری میگردند. آموزش های مبتنی بر کامپیوتر در مقایسه با آموزش های سنتی دارای مزایایی نظیر بازخورد فوری، اجتناب از قضاوت های ذهنی و سوگیرانه (اسکری و اکانر16، 1997)، تسهیل فرآیند انفرادی کردن آموزش، افزایش دامنه توجّه و انگیزش یادگیرندگان، یادگیری متنوع (بیچ و آوایدا17، 1992)، تناسب آموزش با توانمندیهای یادگیرندگان، ایجاد محیط یادگیری برانگیزاننده و به دور از رقابت های ناسالم (هال و همکاران18، 2000) و سلسله مراتبی نمودن برنامه ها، افزایش قدرت خودتنظیمی و خودبازبینی (هاموند و ارینرون19، 1997) می باشند (به نقل از قمرانی و جعفری، 1384، ص 23).
با وجود تمام مزایایی که برای آموزش به کمک چند رسانه ای های آموزشی بر شمردیم، این فواید تنها زمانی می تواند عاید فراگیر گردد که چند رسانه ای های مورد استفاده دارای محتوایی علمی و مبتنی بر اصول علمی درست طراحی و تولید چند رسانه ای ها باشند. در غیر این صورت مشکل فراگیران را دو چندان و فقط وقت آنها را بیهوده هدر خواهند داد. لذا اهمیت و ضرورت پژوهش هایی از این دست از اینجا نمایان می گردد که تأثیرگذاری این گونه نرم افزارها تنها با تحلیل محتوای آنها با توجه به اصول و مبانی علمی امکان پذیر خواهد بود که هدف پژوهش حاضر است.
اهداف پژوهش:
هدف کلی: هدف کلی این پژوهش تعیین میزان رعایت اصول طراحی چند رسانه ای آموزشی درس افزارها و نرم افزارهای درس ریاضی می باشد ودر این راستا اهداف جزیی زیر در نظر قرار گرفته اند.
اهداف جزیی:
1. تعیین میزان رعایت “اصول تولید محتوا”در نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی
2. تعیین میزان رعایت “اصول رهیابی وردیابی”در نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی
3. تعیین میزان رعایت “اصول طراحی آموزشی” در نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی
4. تعیین میزان رعایت “اصول چندرسانه ای” در نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی .
5. تعیین میزان رعایت “اصول طراحی فنی” در نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی.
6. تعیین میزان رعایت “اصول خلاقیت” در نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی.
7. تعیین میزان رعایت “اصول تعامل و ارتباط گروهی” در نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی.
8. تعیین میزان رعایت “اصول ارزشیابی” در نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی.
9. تعیین میزان رعایت “اصول پشتیبانی” در نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی.
10. تعیین میزان رعایت “اصول مایر” در نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی.
11. تعیین میزان رعایت “اصول فعال بودن” در نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی.
12. تعیین میزان رعایت “اصول متفکرانه بودن” در نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی.
13. تعیین میزان رعایت “اصول تراکمی بودن” در نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی.
14. تعیین میزان رعایت “اصول یکپارچه بودن” در نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی.
15. تعیین میزان رعایت “اصول هدفدار بودن” در نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی.

سؤالات پژوهش:
1. درطراحی نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی تا چه اندازه “اصول تولیدمحتوا” رعایت گردیده اند؟

2. در طراحی نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی تا چه اندازه “اصول رهیابی و ردیابی” رعایت گردیده اند؟
3. در طراحی نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی تا چه اندازه “اصول طراحی آموزشی” رعایت گردیده اند؟
4. در طراحی نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی تا چه اندازه “اصول چندرسانه ای” رعایت گردیده اند؟
5. در طراحی نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی تا چه اندازه “اصول طراحی فنی” رعایت گردیده اند؟
6. در طراحی نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی تا چه اندازه “اصول خلاقیت” رعایت گردیده اند؟
7. در طراحی نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی تا چه اندازه “اصول تعامل و ارتباط گروهی” رعایت گردیده اند؟
8. در طراحی نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی تا چه اندازه “اصول ارزشیابی” رعایت گردیده اند؟
9. در طراحی نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی تاچه اندازه “اصول پشتیبانی” رعایت گردیده اند؟
10. در طراحی نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی تا چه اندازه “اصول مایر” رعایت گردیده اند؟
11. در طراحی نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی تا چه اندازه “اصول فعال بودن” رعایت گردیده اند؟
12. در طراحی نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی تا چه اندازه “اصول متفکرانه بودن” رعایت گردیده اند؟
13. در طراحی نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی تا چه اندازه “اصول تراکمی بودن” رعایت گردیده اند؟
14. در طراحی نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی تا چه اندازه “اصول یکپارچه بودن” رعایت گردیده اند؟
15. در طراحی نرم افزارهای آموزش درس ریاضی پایه اول ابتدایی تا چه اندازه “اصول هدفدار بودن” رعایت گردیده اند؟
تعریف مفاهیم و اصطلاحات: (به صورت مفهومی):

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

تحلیل محتوا: برلسن تحلیل محتوا را یک فن پژوهشی برای توصیف عینی، نظامدار و کمی ظاهر محتوای رسانه ی ارتباطی می داند. کرلینجر (1380) نیز تحلیل محتوا را روش مطالعه و تجزیه و تحلیل ارتباطات، به شیوه ای نظامدار، عینی و کمی برای اندازه گیری متغیرها تعریف می کند (نقل از جعفری هرندی و همکاران، 1387، ص 36).
دیدگاه ساخت گرا: دیدگاه های ساختن گرایی بر اساس این فرض بنا شده است که ما با تأمل بر تجربیاتمان و ادراکاتمان، دنیایی که در آن زندگی می‌کنیم را می‌سازیم. هر یک از ما مدل‌های ذهنی خودمان را خلق می‌کنیم و بنابراین یادگیری فرایند انطباق مدل‌های ذهنیمان با تجربیات جدید محسوب می‌شود. ساختن گرایی را می‌توان موج فکری جدیدی دانست که در دهه 1990 بر طراحی آموزشی تأثیر گذاشت و سبب شکل گیری مباحث نوین در طراحی آموزشی شد. این طرز تفکر، طراحی آموزشی را مسئول ایجاد محیطی می‌داند که در آن یادگیری فعال روی می‌دهد و به خلق دانش توسط یادگیرنده منجر می‌شود. اصول آموزش ساختن گرایانه بر حل مسائل پیچیده و واقعی، همکاری یادگیرندگان با یکدیگر برای حل مسائل، بررسی مسائل از چشم اندازهای گوناگون و مسئولیت پذیری یادگیرندگان در قبال یادگیری و نیز آگاهی آنان از نقش خود در فرآیند ساخت دانش تأکید می‌کرد (رضوی، 1390، ص 19، نقل از ریزر 2000).
اصول طراحی چند رسانه ای ها: واژه چند رسانه، به گردآوری انواع مختلفی از تکنولوژی‌های دیداری و شنیداری با هدف ارتباط بر می‌گردد، انواع مختلف چند رسانه ای شامل متن و صوت و گرافیک و انیمیشن است. هاینک و مولنداوراسل: چند رسانه ای عبارت است از ترکیب چندین رسانه شامل متن و گرافیک و صدا و تصاویر ثابت ویدیویی و انیمیشن که به کمک کامپیوتر به نمایش در بیاید. چند رسانه ای را به مثابه ارائه مطالب با استفاده از کلمات و تصاویر تعریف می‌کند که منظورش از تصاویر گرافیک، نمودار، عکس، نقشه، انیمیشن و ویدیو می‌باشد (ملکیان و آخوندی، 1389، نقل از مایر 2001)؛ و منظور اصول طراحی چند رسانه ای ها، اصولی است که توسط مایر به منظور طراحی چند رسانه ای ها ارائه گردیده و شامل هفت اصل: “اصل چند رسانه ای”، “اصل مجاورت مکانی”، “اصل مجاورت زمانی”، “اصل پیوستگی یا انسجام”، “اصل کانال های حسی”، “اصل افزونگی یا مازاد” و “اصل تفاوت های فردی” می باشد.
اصل چند رسانه ای: دانش آموزان زمانی خوب یاد می گیرند که از کلمات و تصاویر در کنار هم استفاده شود نه اینکه تنها از کلمات استفاده شود.
اصل مجاورت مکانی: دانش آموزان زمانی خوب یاد می گیرند که در صفحه یا صفحه نمایشگر، تصاویر و کلماتی که مربوط به هم هستند نزدیک به هم یا در کنار هم به نمایش در آیند تا اینکه دور از هم به نمایش در آیند.
اصل مجاورت زمانی: زمانی که کلمات و تصاویر مربوط به هم به جای اینکه به صورت پیاپی و پشت سرهم ارائه شود؛ به صورت همزمان ارائه می‌شود دانش آموزان بهتر یاد می‌گیرند.
اصل پیوستگی یا انسجام: دانش آموزان زمانی خوب یاد می‌گیرند که از گنجانده شدن مواد درسی نامربوط و نامرتبط جلوگیری شود.
اصل کانال‌های حسی: دانش آموزان از انیمیشن و بیان شفاهی بهتر از انیمیشن و متن روی صفحه [مانیتور] یاد می‌گیرند؛ به عبارت دیگر دانش آموزان زمانی خوب یاد می‌گیرند که کلمات موجود در پیام‌های چند رسانه ای به جای متن چاپی به صورت گفتاری ارائه شود.
اصل افزونگی یا مازاد: دانش آموزان از طریق انیمیشن و بیان شفاهی بهتر از انیمیشن، بیان شفاهی و متن [چاپی] یاد می‌گیرند.
اصل تفاوت‌های فردی: تأثیرات طراحی [آموزش چند رسانه ای] بر یادگیرندگان دارای دانش کمتر نسبت به یادگیرندگان دارای دانش بیشتر و همچنین بر یادگیرندگان دارای [درک] فضایی بالا نسبت به یادگیرندگان دارای [درک] فضایی پایین تأثیرگذارتر و مؤثرتر است. (مایر و مورِنو، 1998، ص 4).
تعاریف عملیاتی:
تحلیل محتوا: به منظور تحلیل محتوای نرم افزارهای مورد بررسی بعد از تهیه نرم افزارهای مربوطه، در ابتدا با مطالعه ی منابع مرتبط اصول مبتنی بر نظریه ی ساختن گرایی و همچنین اصول طراحی چند رسانه ای های مایر در قالب چک لیستی تهیه و در قالب یک فایل توضیحی به شکل پیوستی منظور از هر یک از مؤلفه های مورد بررسی به صورت عملیاتی تعریف و تعیین گردید. بعد از تهیه چک لیست لازم برای تحلیل محتوای نرم افزارهای مورد نظر، هر کدام از نرم افزارها توسط سه نفر از متخصصان رشته ی تکنولوژی آموزشی مشاهده و بر اساس چک لیست مذکور تحلیل محتوا گردید. از این رو تحلیل محتوا به شکل عملیاتی در این پژوهش، بررسی و تحلیل محتوای نرم افزارهای مورد نظر از لحاظ توجه به مؤلفه های نظریه ساختن گرایی و همچنین مؤلفه های اصول طراحی چند رسانه ای مایر است.
نرم افزارهای آموزش درس ریاضی: منظور از نرم افزارهای آموزش درس ریاضی نرم افزارهای است که در بازار برای آموزش درس ریاضی مقطع ابتدایی در پایه اول ابتدایی و در قالب آموزش های کمک درسی موجود می باشند. تعداد این نرم افزارها که تأییدیه آموزش و پرورش را دریافت داشته اند، 14 نرم افزار می باشد. لیست این نرم افزارهای به شرح زیر است:
1- نرم افزار آموزشی دبستانی ها (لوح سما)
2- نرم افزار آموزشی لوح سینا
3- نرم افزار آموزشی لوح دانش
4- نرم افزار آموزشی میشا و کوشا
5- نرم افزار آموزشی سرزمین ریاضی (مبتکران)
6- نرم افزار آموزشی داده های رایانه ای البرز
7- نرم افزار آموزشی پارسا
8- نرم افزار آموزشی اندیشمند
9- نرم افزار آموزشی والایار (موسسه علمی تفکر برتر)
10- نرم افزار آموزشی گاج
11- نرم افزار آموزشی دانش یار
12- نرم افزار آموزشی تام
13- نرم افزار آموزشی معلم یار
14- نرم افزار آموزشی شهر ریاضی
دیدگاه ساخت گرا: منظور از دیدگاه ساخت گرا این است که تا چه اندازه نرم افزارهای مورد بررسی به 5 مؤلفه ی این نظریه شامل (فعال بودن، تراکمی بودن، یک پارچه بودن، متفکرانه بودن و هدف مدار بودن) توجه کرده و آن را به صورت عملی در ساخت نرم افزار به کار گرفته اند. به منظور سنجش این مؤلفه ها، در مجموع 36 گویه در ابزار “فهرست وارسی نرم افزار” تهیه و پیش بینی گردیده که هر یک مؤلفه های به صورت جداگانه با استفاده از گویه هایی در ابزار فهرست وارسی به شرح زیر سنجیده و مشخص گردیده است. فعال بودن: 7 گویه – تراکمی بودن: 9 گویه – یکپارچه بودن: 5 گویه – متفکرانه بودن: 8 گویه – هدفدار بودن: 7 گویه
اصول طراحی چند رسانه ای ها: اصول طراحی چند رسانه ای ها در این پژوهش، اصول طراحی چند رسانه ای های مایر است این اصول هفت مورد و شامل “اصل چند رسانه ای”، “اصل مجاورت مکانی”، “اصل مجاورت زمانی”، “اصل پیوستگی یا انسجام”، “اصل کانال های حسی”، “اصل افزونگی یا مازاد” و “اصل تفاوت های فردی” است. این اصول در فهرست وارسی نرم افزار تهیه شده برای جمع آوری داده های پژوهش در قالب 10 گویه سنجیده و تعیین می گردد.

  • 1
  • 1

دیدگاهتان را بنویسید