سیاسی و فعالیتهای مبارزاتی را تجربه نموده است.
آشـنایـی بـا زنـدگی شـاعر عـلاوه بر نشـان دادن نـوعی الـگو ، تعـهد ، آزاد مـردی ، آزادگـی ،
استعـمارستیزی را به ارمغان می آورد و موجب زنده شدن روحیه مقاومت و مبارزه در انسان می گردد.
1 – 5- قلمرو تحقیق
در این رساله ، ابتدا تاریخ سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی سودان در قرن بیستم مورد بررسی قرار
گرفت. سپس به شرح حال فیتوری پرداخته و تألیفات او را معرفی نموده ، در فصل سوم به شعر سیاسی و پیشینه آن تا شعر سیاسی معاصر پرداخته ایم و در فصل چهارم به بررسی رویکردهای سیاسی او پرداختیم و عناوینی همچون قومی گرایی ، اشعار وطنی و میهنی و سایر موضوعات سیاسی را استخراج و به ترجمه و شرح و توضیح آنها پرداختیم.
1 – 6- پیشینه تحقیق
شاعری متعهد چون فیتوری مورد تـوجه افـراد بسیـاری از جمـله دانشـجویان بـوده اسـت و در
سایت های مختلف مواردی در خصوص ایشان بدست آمده است و بررسی گردیده لیکن با بررسی های صورت گرفته اثر و یا تألیفی که به صورت تفصیلی پیرامون او و دیوان هایش نگاشته شده باشد مشاهده نشد ، حتی بانک اطلاعاتی مربوط به پایان نامه های کشور را نیز بررسی که موردی به دست نیامد.
1 – 7- فرضیه های تحقیق
الف ) فیتوری به موضوعات سیاسی در اشعارش پرداخته است.
ب ) فیتوری علت عقب ماندگی کشورش را استعمار انگلیس و آمریکا می داند.
ج ) هدف فیتوری از سرودن اشعار ملی و وطنی بیداری مردم بوده است.
د ) احتمالاً نگاه فیتوری به آزادی و مبارزه نگاه جهانی است.
هـ ) اشعار فیتوری نمایانگر ادبیات پربار عرب و ادبیات آفریقایی است.
1 – 8- روش تحقیق
روش تحقیق توصیفی تاریخی و روش جمع آوری منابع کتابخانه ای و اسنادی می باشد.
در آغاز به گردآوری منابع موجود و مورد نـظر پرداخـتیم و سپـس بـا مطالـعه و بـررسی آنـها و
انتخاب موضوعات مورد نظر و مناسب به فیش برداری پرداختم.
1 – 9- روش گردآوری اطلاعات
از طریق مراجعه و بررسی کتابخانه های از قبیل : دانشگاه آزاد اسلامی گرمسار ، دانشگاه تهران ،
دانشگاه علامه طباطبایی ، کتابخانه ملی ، کتابخانه مجلس شورای اسلامی ، کتابخانه علوم رضوی مشهد و آستان قدس ، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی و سایت های اینترنتی استفاده و بهره گرفته ام .
1 – 10- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
ترجمه و شرح قصاید دیوان ها و تجزیه و تحلیل آنها و نتیجه گیری بوده است.
1 – 11- سازماندهی تحقیق
تحقیق حاضر از چکیده ، مقدمه و 5 فصل به همراه نتیجه تشکیل شده است.
* فصل اول ، به کلیات تحقیق اختصاص دارد که بدان پرداخته ایم.
* فصل دوم ، به تاریخ سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی و ادبی سودان در دوره معاصر پرداخته است.
* فصل سوم ، مربوط به زندگی شخصی و حسب حال شخصی و فرهنگی ادبی محمد فیتوری است که آنها را بیان نموده ایم.
* فصل چهارم ، پرداخت اجمالی به شعر سیاسی از آغاز تا دوره معاصر است که در این فصل با شعر سیاسی و پیشینه آن و نیز زبان شعر سیاسی آشنا می شویم.
* فصل پنجم ، به بررسی رویکردهای سیاسی در اشعار محمد الفیتوری می پردازد ، موضوعات سیاسی ، قومی ، وطنی و میهنی ، ظلم ستیزی ، دعوت به آزادی و … از دیوان های او استخراج که به ترجمه ، شرح و تجزیه و تحلیل آنها اقدام شده است.
و در بخش پایانی به نتیجه گیری از پژوهش فوق پرداخته ام.
فصل دوم
بررسی وضعیت سیاسی اجتماعی ، اقتصادی
دینی ، فرهنگی و ادبی سودان
2 – 1- وضعیت سیاسی اجتماعی سودان
2 – 1 – 1 – جغرافیای طبیعی سودان
جمهوری سودان بزرگترین کشور آفریقایی است که 813/ 505/2 کیلومتر مربـع وسعـت دارد و
کمی بیش از 2/1 اروپاست. این کشور در شمال شرقی قاره آفریقا قرار دارد و از طرف شمال محدود است به کشورهای مصر و لیبی و از طرف مغرب به کشورهای چاد و آفریقای مرکزی ، از جنوب به زئیر و اوگاندا و از طرف شرق به اتیوپی و دریای سرخ. قسمت اعظم سودان را دشتهای وسیع که به وسیله رود نیل و شعبات آن آبیاری می شود تشکیل می دهد.
در عرض جغرافیـایـی بیـن 5/3 در مـرز اوگـاندا و 23 درجـه در شمـالی تـرین نقـاط و طـول
جغرافیایی بین 5/21 شرقی در مرزهای چاد تا 5/38 درجه شرقی مرزهای اتیوپی ادامه دارد.
( ملکی ، 1368 ، هـ . ش ، ص 1 )
سودان در شمال آفریقا و در کنار دریای سرخ ، میان مصر و اریتره واقع شده است. 2 میلیـون و
376 هزار کیلومتر مربع از مساحت این سرزمین در خشکی و 129 هزار و 813 کیلومتر مربع از آن در آب واقع شده است. طول خطوط ساحلی سودان به 853 کیلومتر می رسد.
همچنین این کشور از سمت شمال 1273 کیلومتر با مصـر ، از شمـال غـرب 383 کیـلومتر بـا
لیبی ، از سمت غرب 1360 کیلومتر با چاد ، از سمت جنوب غربی 1165 کیلومتر با آفریقای مرکزی ، از سمت جنوب 628 کیلومتر با جمهوری دمکراتیک کنگو و 435 کیلومتر با اوگاندا ، از سمت جنوب شرق 232 کیلومتر با کنیا و بالاخره از سمت شرق 605 کیلومتر با اریتره مرز مشترک دارد. ( فرامرز یاوری ، بی تا ، ص 180 )
همچنین در تعبیری دیگر سودان را به دو بخش تقسیم کرده اند. بخش شرقی و بخش غربی که
بخش شرقی را امروزه سودان مصری گویند که همان جمهوری سودان است که با کنیا و اوگاندا و رود کنگو هم مرز می باشد و بخش غربی نیز با لیبی ، چاد ، اریتره ، سنگال ، ساحل عاج و مالی هم مرز می باشد.
( مورخ ، 1997 م ، ص 36 )
2 – 1 – 1 – 2 – آبهای داخلی
در نواحی شمال سودان باران بسیار کم و در جنوب سودان فصل بارندگی طولانی و در حدود 8
ماه می باشد. قسمت اعظم رود نیل از سودان می گذرد. شعبه اصلی رود نیل به نام نیل سفید و یکی دیگر از شعبات آن به نام آبی که از اتیوپی داخل خاک سودان می شود و در نزدیکی خارطوم بهم متصل می شوند. رودخانه نیل منبع اصلی تحرکات اقتصادی سودان است و به قول وینستون چرچیل نخست وزیر ایام جنگ دوم جهانی زندگی فقط با نیل در سودان و مصر جریان می یابد. رود نیل شمال و جنوب سودان را به یکدیگر متصل ساخته و از طرف دیگر جنوب سودان را به مصر و دریای مدیترانه ؛ علاوه بر رودخانه نیل رودهای دیگری نیز در سودان به ویژه در جنوب آن کشور جاری می باشند مانند بحرالجبل ، خورفلوس و جور یا سباط. اما هیچ یک از آنها قابل قیاس با نیل نمی باشند. رود نیل سفید از دریاچه ویکتوریا تا خارطوم بطول 2300 میل تداوم می یابد. برخلاف رود آرام نیل سفید ، نیل آبی خروشان و پر تلاطم می باشد. این رود که اتیوپی و خارطوم را به یکدیگر متصل می سازد ، به طول 1075 میل جریان می یابد . ( ملکی ، 1368 ، هـ . ش ، ص 2 )
2 – 1 – 1 – 3 – آب و هوا

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

زمینهای سودان دشت گسترده ای است و کوهـها و بلندیهـای آن در جنـوب و دورترین نقـطه
غربی آن قرار دارد. کوههای نوجه در مرکز و کوههای دریای سرخ در شرق واقع است. سودان در منطقه مداری آفریقا است و آب و هوای آن در جنوب استوایی و در مرکز سافنا و در شمال قاره ای است.
هوای سودان از شمال به جنوب تفاوت عمده ای پیدا می کند و بـه تـدریـج از درجـه حـرارت
کاسته می شود بطوریکه درجه حرارت ” جوبا ” در جنوب نسبت به درجه حرارت ” رانگولا ” در شمال به مراتب خنک تر و پایین است. ( Sudan.gov.sd/ar )
درجه حرارت در شهرهای مختلف سودان بین 25 تا 45 درجه می باشـد در مجموع سه ناحـیه
مشخص اقلیمی در سودان وجود دارد. یک منطقه بیابانی شمال که همان صحرای نوبه می باشد. قسمت شمال شرقی و کناره دریای سرخ که ارتفاعات آن ناحیه حدود ساحلی را از دشتهای سودان جدا می کند. در قسمت مرکزی کوههای نوبه قرار دارد که دامنه آن را تپه های شنی پوشانده است.
آب و هوای سودان در مجموع گرم و سوزان است و فقط در زمستـان در مناطـق شمالـی تا 18
درجه تقلیل می یابد. در نواحی شمالی باران بسیار کم و در جنوب سودان فصل بارندگی طولانی و در حدود 8 ماه است. وجود قسمت اعظم رود نیل در سودان باعث تغییرات مؤثری در آب و هوای کشور گردیده است.
از مشخصات اقلیم سودانی ، گرمای شدید در تمام سال و اختلافات شدید بیـن گـرمای شب و
روز است. ( مشیری ، 1381 هـ . ش ، ص 148 )
2 – 1 – 2 – شهرهای مهم
پایتخت قومی و فدرال سودان خارطوم است که از سـه بخـش خارطـوم ، خارطـوم بحـری و ام
درمان تشکیل شده است و محل تمرکز وزارتخانه و مؤسسات دولت فدرال و سازمان های مربوط به ولایت خارطوم است.
این شهر درمحل اتصال نیل آبی و سفید قرار دارد و جمعیت آن حدود پنج میلیون نفر و ماننـد
بسیاری از پایتخت های کشورهای درحال توسعه همواره در معرض کوچ شهروندان قرار دارد چرا که جمعیت آن در سال 1974 از یک میلیون نفر تجاوز نمی کرد. پورت سودان واقع در ولایت شرقی و بندر مهم واد مدتی مرکز ولایت جزیره ، ابیض مرکز ولایت کردفان ، ناشر مرکز ولایت شمال جوبا مرکز بحرالنیل ، واو و ملکال ، الدامر ، کسلا و نیز شهرهای عطبره و دنقلا و قضارف از شهرهای مهم این کشور است. ( www.islamworld2020.Persianblog.ir )
2 – 3- جغرافیای انسانی سودان
2 – 1 – 3 – بافت جمعیتی در سودان
بافت جمعیتی سودان از قبایل گوناگون برخی عربی تبـار و برخـی آفـریقایـی یـا ترک تشکـیل
یافته اند که به سودان مهاجرت کرده اند. ( www.kheimehnews.com )
آغاز قرن بیستم فقط دو میلیون نفر در سودان زندگی می کردنـد درسـال 1956 هنگامـی کـه
جمهوری مستقل سودان تشکیل گردید این جمعیت به 10 میلیون نفر رسید. درسال 1960 جمعیت سودان را 15 میلیون نفر برآورد نمودند. درآن سال 39% از مردم سودان را عرب ، 20% بومی نیلوتیک ، 9% را سکنه دارفور و 6% را قبیله بیجا و 65 را نوبین تشکیل می دادند فقط 5% باقیمانده از نیوفیماتیک بودند. درحدود یک میلیون نفر نیز از فرزندان مهاجرین نیجریه و سایر مستعمرات فرانسه و انگلستان در سودان زندگی می کنند که از نظر نژادی با سایر سودانی ها تفاوت دارند. جمعیت سودان نسبت به وسعت آن کم و پراکندگی جمعیت نیز نامتعادل است بطوری که 50 درصد جمعیت در 15 درصد خاک سودان متمرکزند. سرشماری که در سال 1976 انجام شده جمعیت سودان را 000/950/22 نفر بر شمرده اند. حدوداً در سال 1985 جمعیت سودان را بطور غیر رسمی حدود 25 میلیون نفر تخمین زده اند. ( ملکی ، 1368 هـ . ش ، ص 5 )
طبق جدیدترین برآورد ، جمهوری سودان بیش از 40 میلیون نفـر جمعیت دارد کـه 45 درصد
از آنها زیر 14 سال ، 53 درصد بیش 15 تا 65 سال و 2 درصد بقیه بیشتر از 65 سال سن دارند.
نرخ رشد سالانه جمعیت سودان 3 و 6% درصد است. این کشور به ازای هر هزار نفر از جمعیـت
خود 34/58 نفر نرخ زاد و ولد ، 12/28 نفر نرخ مرگ و میر و 0/7 نفر نرخ مهاجرت دارد. امید به زندگی در بین مردان سودانی به 55/49 سال و در زنان این کشور به 57/66 سال می رسد. از سوی دیگر 52 درصد از ساکنین این کشور از نژاد سیاه پوستان آفریقایی ، 39 درصد عرب و 8 درصد از نژاد قبیله ” بجا ” هستند. ( فرامرز یاوری ، بی تا ، ص 141 )
2 – 1 – 3 – 1 – وضعیت اجتماعی
کشور سودان مستمره ی بریتانیا ( اجتماع مصری – انگلیسـی ) بود و قبـل از آن هم حکـومت
دولت عثمانی را بر کشورهای عربی و سودان داشتیم. کشور سودان جزو کشورهای عقب افتاده بود که ظلم و ستم در آن بیداد می کرد.
وجود بیماری های واگیردار ، فقر ، سوء تغذیه ، بیچارگی ، عدم بهداشـت و خدمات رفاهی و …
سبب شده بود. نسبت مرگ و میر کودکان به بیشترین رقم در دنیا برسد. کمبود نهادهای فرهنگی و مدارس مناسب اسباب عقب ماندگی آنها را فراهم آورده بود.
سودان به دو بخش شمال و جنوب تقسیم می شد که هریک ویژگی های خاص مربوط به خـود
را داشت. ساکنین بخش شمالی ، عرب و مسلمان بودند ولی بخش جنوبی آن از مردم غیر عرب و غیر مسلمان تشکیل شده بود.
وضعیت فرهنگی – اجتماعی در سودان بسیار ضعیـف بـود بـه طـوری کـه در قلمـرو آن هیـچ
مدرسه ی علوم دینی یا آموزش و شناخت قرآن به چشم نمی خورد. برده داری بالا بردن مالیات های مردم ، خرید و فروش غلامان و مبادله ی آنها به جای پول در مقابل کالاها از دیگر مشکلات موجود در سودان بود.
وضعیت اجتماعی سودان با توجه به گذشت زمان خیلی کند و آرام رو به پیشـرفت مـی رود که
اوج پیشرفت آن در سال ( 1955 م ) ( سال استقلال سودان ) به وقوع می پیوندد.
ناگفته نماند که کشور سودان سرشار از منابع غنی ذخایر زیرزمینی ، آب فـراوان و نفـت و گـاز
طبیعی می باشد. دروازه ی راه یابی به قلب قاره ی آسیا و وسعت و پهناوری بخش دیگری از ویژگی های کشور سودان به شمار می رود. همین امر سبب شده بود که استعمارگران چشم طمع به این کشور بدوزند. ( فرامرز یاوری ، بی تا ، ص 142 )
2 – 1 – 3 – 2 – شمال و جنوب سودان
مهمترین مسئله یکپارچه سازی سودان از ناهماهنگی فرهنـگی و نـژادی آن منتـج مـی شـود.
گرچه شمال به طور اصولی عربی است ، ولی جنوب جزء آفریقای سیاه قرار گرفته است.
جمعیت به 572 قبیله که به 26 زبان عمده و ده ها لهجه تکلـم می کننـد ، تقسیـم می شـود .
عرب ها که بزرگترین گروه را تشکیل می دهند ، در حدود 40 درصد کل جمعیت را شامل می شوند. تفاوتهای زبانی و نژادی با یک شکاف بزرگ مذهبی ترکیب می شود. شمالی ها مسلمان هستند و جنوبی ها از دو گروه مسیحی و روح پرست به وجود آمده اند.
به علت وضع طبیعی سودان ، سودان شمالی و جنوبی از تجربه های تاریخی جداگانه برخـوردار
بوده اند و توجیهات فضایی آنها هم متفاوت بوده است. در حالی که مناسبات فرهنگی اقتصادی و سیاسی شمال با خاور میانه و منطقه مدیترانه بوده ، تماس جنوب با آفریقای سیاه بوده است. کنش متقابل بین دو بخش تا دهه 1840 ، زمانی که عربها و سایر بیگانگان به منظور استثمار به داخل منطقه ساد نفوذ کرده و شروع به خارج کردن برده و عاج نمودند ، ناچیز بود.
انگلیسی ها که کشور را از 1899 تا 1956 تحت تسلط داشتنـد ، طرفـدار روش غیـر مستقـیم
بودند و تا 1947 با شمال و جنوب به صورت واحدهای کاملاً مجزا برخورد می کردند. برای سالیان دراز ، آنها فعالانه مانع از کنش متقابل بین دو ناحیه شدند. آنها ، همچنین ، با تشویق کوششهای تبشیری مسیحی و اتخاذ زبان انگلیسی به عنوان زبان رسمی فواصل فرهنگی و اجتماعی را وسعت بخشیدند.
انگلیسی ها برای توسعه اقتصادی یا اجتماعی جنـوب ، کـار چنـدانی نکـردند. در اواسـط دهـه
1940 ، از 514 محصل مدارس متوسطه سودان ، 483 نفر از شمالی ترین استانها آمده بودند. حتی در زمان استقلال ، در 1956 ، 88 درصد همه دیپلمه های متوسطه ، شمالی بودند. این دو نتیجه عمده در برداشت : اول اینکه ، تعداد کمی از جنوبی ها می توانستند در ادارات محلی استخدام شوند به این ترتیب ، بعد از استقلال کلیه پستهای خالی انگلیسی ها به عربها داده می شد. دوم ، جنوب فاقد هر نوع تحصیل کرده ی محلی بود و به این ترتیب در سطح ملی ، عرب ها بودند که می توانستند حیات سیاسی ، اقتصادی ، نظامی و فرهنگی را به انحصار خود درآورند. جنوبی های سیاه احساس عدم حضور و فراموش شدگی می کردند. حکومت مرکزی هم در برنامه های عمرانی بعد از استقلال ، کلیه سرمایه گذاری ها را در شمال متمرکز کرد و با وسیع کردن تفاوتهای ناحیه ای به انزجار سیاه پوستان دامن زد.
( درایسدل ، 1369 هـ . ش ، ص 291 )
تاریخ کشمکشهای جنوب سودان از آغاز ، به جریان سیاست ملی در خرطوم وابسته بوده اسـت.
نخستین رژیم پارلمانی و دولت نظامی پس از آن ، در عین حمایت لفظی از نظریه خود مختاری محدود در جنوب ، هرگز دستخوش تغییر فکر اساسی ، که لازمه عملی ساختن آن نظریه است ، نشده بودند. آنها نه تنها به حفظ تمامیت ارضی معتقد بودند ، بلکه عقیده داشتند که آینده سودان به منزله بخشی از ” خاور میانه مسلمان ” است.
رئیس جمهور نمیری دریافت که جنگ بین شمال و جنـوب ، بـر باد دادن منابـع مالـی انـدک
سودان است و جنگی بی معنی است که هیچ یک از دو طرف نمی تواند برنده آن باشد. لذا باید به سمت وحدت رفت که در پی آن خودمختاری هایی نیز به جنوب داده شد که موجودیت کشور را استحکام بخشید. ( هالت ، 1366 هـ . ش ، ص 220 )
2 – 1 – 3 – 3 – قبایل موجود در سودان
قبیله در آفریقا نقش بسیاری در ساختار اکثر دولتهای آفریقایی دارد و کشور سودان نیـز از این
اصل مستثنی نیست و قبیله پرستی همچون شعله ور کننده جنگ و درگیری در استان های جنوبی سودان بوده و همچنین باعث جنگهایی میان دو قبیله ” الثور ” و ” الرزیقات ” در سال 1966 و دو قبیله ” الرزیقات ” و ” العالیه ” در سال 1967 گردید. جنگ و کشتاری که قربانیان بسیاری را در پی داشت.
تعداد قبایل ساکن در سودان حدود 597 قبیله بزرگ و کوچک است که ریشه تمام آنـها به 56
مجموعه باز می گردد. گسترده ی وسیع این قبایل و نبودن وسایل ارتباطی و مواصلاتی و چندگانگی و خشونت طبیعت زیستی ، زمینه را برای رشد منش و عصبیت های قبیله ای فراهم ساخته است. ” ترکیب مذهبی ” در سودان عبارتست از ؛ 80 تا 85 درصد جمعیت را مسلمانان تشکیل می دهند ، 3 درصد جمعیت مسیحی و بقیه بت پرست می باشند. مسیحیان و بت پرستان در جنوب این کشور مستقرند و در جنوب سودان 65 درصد از جمعیت را بت پرستان ، 18 درصد مسلمانان و 17 درصد را مسیحیان تشکیل می دهند.
تعصب و وابستگی قبیله ای در سودان تا آنجا ریشه دوانده است که هر قبیله برای متمایز کردن
افراد قبیله از دیگران با ابزارهای بُرنده و تیز نشانه ی ویژه ی قبیله را بر چهره افراد و وابستگان به خود حک می کنند ، که محو نمودن این نشانه به هیچ عنوان ممکن نیست و با این نشانه افراد قبیله همدیگر را می شناسند. ( این سنت در عضر حاضر تا حدودی از بین رفته است ).
ادبیات و هنر سودان ، ادبیاتی است که سرشار از روح و سنتهای قبیله ای است ، به طور کلی با
نظری ژرف و عمیق به تاریخ سودان در می یابیم که قبیله یکی از مهمترین عوامل حرکت تاریخ در سودان به شمار می آید.
استعمارگران انگلیسی از این حقیقت بهره برداری بایسته ای انجام دادنـد و از قبیـله به عنـوان
کانال و اهرم فشار جهت نفوذ و گسترش سلطه و بهره برداری از آن در راستای منافع خود ، سود جستند. ( الطیب ، بی تا ، ص 75 – 78 )
قبایل معروف و بزرگ سودان
قبایل جنوب : دینکا ، دینکالیط ، الباری ، زاندی ، نویر ، شلک و انواک می باشند.
قبایل شمال : نوبیون ، بجا ، حدندوه ، بشاریون ، امـرأر ، بنی عامـر ، خـور قمـر ، مسـالیت ،
فلاته ، برنی ، زعاوه.
ساکنان شمال سـودان از نظـر وضعیـت اجتمـاعی ، تحصیـلات و شغلـی نسبـت بـه جنـوبیـها
پیشـرفته تر می باشند و معمولاً زمامداران حکومت مرکزی از عناصر شمالی می باشند. از جنوبیها به عنوان کارگران ساده بهره برداری می شود و نسبت بالای بی سوادی و عقب ماندگی در میان جنوبیها ، پراکندگی جمعیت ، مشکلات ناشی از ارتباطات ، غلبه زبانهای بومی و تحریک کشورهای استعمارگر همچون انگلیس در گذشته و استکبار جهانی درحال حاضر برای جدایی جنوب از شمال را می توان از عوامل این عقب ماندگی دانست. ( همان ، بی تا ، ص 90 )
اقدامات انگلستان در مقابل قبایل
از اقدامات انگلستان برای جدا نمودن منطقه جنوب از شمال ، اعلام جنـوب به عنـوان مناطـق
بسته می باشد و این اقدام در راستای مبارزه با اسلام و زبان عربی و ایجاد اداره محلی برای جنوب انجام شده است و سیاست آموزش ویژه از دیگر اقدامات این کشور می باشد.
انگلستان نقشه خود را در سودان و به ویژه جنوب آن بر سه محور استوار کرد که تاکنون کـم و
بیش توسط قدرتهای خارجی به شیوه های متفاوت اعمال می شود ، سه محور فوق عبارتست از :
1. سیاسی : جدا کردن جنوب از نظر اداری از کل سودان و اجرای سیاستی استعمارگرانه در این منطقه ، متفاوت با دیگر مناطق.
2. مذهبی : دادن آزادی عمل به هیأتهای تبلیغی مسیحی و در اختیار گذاردن امکانات برای آنها و تحریک رؤسای قبایل بت پرست در جنوب جهت قتل عام مسلمانان ساکن در جنوب.
3. فرهنگی : تحصیل زبان انگلیسی بر تمام بخشهای جنوب به عنوان زبان رسمی در ادارات و آموزش و پرورش و فعالیتهای مسیحی.
بنابراین به این شکل انگلستان مشکل جنوب را در درون سـودان بـه وجـود آورد و بـا اقدامـات
بعدی موفق شد که این مشکل را هرچه بیشتر توسعه و گسترش دهد. ( ملکی ، بی تا ، ص 115 )
2 – 1 – 4 – جغرافیای سیاسی سودان
سودان وسیع ترین کشور آفریقایی و عربی است کـه با 9 کشـور آفریقـایی عـربی و غیـر عـربی
( مصرلیبی ، چاد ، زئیر ، آفریقای مرکزی ، کینا ، اتیوپی و اریتره ) هم مرز می باشد.
این کشور همچون گذرگاهی ارتباطی ، شمال آفریقا را به جنوب آن پیوند می زنـد . در صورتـی
که سودان در چنین موقعیت استراتژیکی ؛ نبود دو بخش قاره سیاه ” شمال و جنوب ” توسط صحرایی گسترده ولم یزرع از هم جدا می شد. موقعیت میانه و رابط سودان در قاره سیاه ، این کشور را همچون پل ارتباطی و مرکزیتی برای گسترش فرهنگ اسلامی به جنوب این قاره تبدیل کرده است.
کشور سودان بر کناره دریای سرخ واقع شده است و موقعیت استراتـژیک و مهـم ایـن دریـا بـر
اهمیت این کشور در صحنه بین المللی افزوده است. از طرفی سودان روابط تاریخی خود را با شرق اسلامی و به ویژه جزیره العرب از طریق همین دریا برقرار کرده است.( طلایه ، بی تا ،ص 4 – 5 )
این کشور یک میلیون مایل مربعی ، سرزمیـن وسیعـی اسـت که در آن 597 قبیـله و بیـش از
200 زبان و گویش محلی وجود دارد که نمایانگر عدم انسجام و نداشتن وحدت ملی در این سرزمین است ، لذا تنها رابط و پیوند دهنده و مشخصه وحدت این سرزمین ، اسلام و زبان عربی است.
سرزمین سودان مسکن اقوام مختلفی بوده و آنان تمدن هایی در این منطقه به وجود آوردند که
اکثر آنها تا قرن اخیر ناشناخته باقی مانده اند. مصریان باستان تا مناطق مجاور چهارمین آبشار نیل را در تصرف خود داشتند و اقوام مختلفی از قبیل ” نوبه ” ، ” شیلوک ” و ” فونج ” سکونت داشتند. با فتح مصر توسط مسلمین ( 641 م ) مسلمانان به سمت جنوب روی آوردند. جنوب و شمال سودان تحت تأثیر تعاملات و کنشهای سیاسی فراوانی بوده که هنوز بر سودان سایه افکنده است. ( www.islamworld2020.persianblog.ir )
آنچه بر اهمیت جغرافیای سیاسی سودان می افزاید و ویژگیهای ذیل می باشد.
1. موقعیت استراتژیک سودان :
آگاهان امور استراتژیک معتقدند که سودان دروازه ورود به آفریقاست و شاهراه کشورهای عربـی
به قاره آفریقا محسوب می شود. در نتیجه تحولات این کشور تأثیر مستقیمی بر قاره سیاه و جهان عرب دارد.
2. منابع نفت :
سودان در گذشته از نظر منابع کشوری غنی محسوب نمی شد ، اما اکنون کشف منابـع عظیـم
نفت و گاز ، این کشور در کانون توجه قدرت های بزرگ قرار داده است.
3. امنیتی بودن جغرافیایی سودان :
سودان در منطقه ای قرار گرفته است که از نظر غرب به لحاظ امنیتی بسیـار قابـل تأمـل است
زیرا درست آن سوی ساحل سودان ، عظیم ترین بنادر و پایانه های نفتی عربستان واقع شده است و قدرت های بزرگ در این منطقه حضور فعال نظامی و سیاسی و اقتصادی دارند.
4. ساختار حکومتی سودان :
نوع نظام حاکم بر این کشور ، نظامی اسلام گرا و انقلابی و در تعارض بـا هژمـونی نظـام سلـطه
است و در نتیجه می توان نتیجه گیری کرد که بخش عمده بحران های به وجود آمده در این کشور هم چون بحران دارفور ، نمی تواند بدون در نظر داشتن این واقعیت ، مورد بررسی قرار گیرد.
( www.sudan.gov.sd/ar )
2 – 1 – 4 – 1 – سودان در یک نگاه
موقعیت جغرافیایی : شمال شرقی آفریقا
همسایگان : مصر ، اریتره ، اتیوپی ، کنیا ، اوگاندا ، چاد ، لیبی ، جمـهوری آفریقـایی مرکـزی
جمهوری دمکراتیک کنگو.

مساحت : 967 هزار و 500 مایل مربع

  • 1

دیدگاهتان را بنویسید