اپيزود ازن شود و سپس غلظت آن به وسيلة HC و حاصل از فـعاليت‌هاي انساني و گاه طبيعي، افزايش يابد و منشأ عواقبي سود بر محيط زيست گردد.

افزايش آلاينده‌ها، چه آلاينده‌هاي اوليه و چه آلاينده‌هاي ثانويه، در صورت افزايش بيش از حد مجاز منجر به آلودگي هوا و اثرات منفي بر محيط زيست خواهد شد. به عنوان مثال، ازن در صورتيكه غلظتش در حدود 40 ميكروگرم در متر مكعب هوا باشد آلاينده محسوب نمي‌شود در حاليكه در غلظت‌هاي بالاتر باعث آلودگي هوا مي‌شود.

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

تا قبل از دهة 1940، ذرات ريز و دي‌اكسيد گوگرد آلاينده‌هاي مهم محيط زيست بودند در حاليكه هم اكنون طيف وسيعي از انواع آلاينده‌ها شامل آلاينده‌هاي گوگردي، نيتروژني، ازن، فلوئور، PAN ، فلزات سنگين و … در محيط پراكنده‌اند. هگزاكلروبنزن و هگزا كلروسيكلو هگزان در سراسر جهان، حتي در نواحي قطبي، انتشار يافته‌اند. آلاينده‌هاي حاصل از فعاليت انساني به خصوص در جو، بسيار گسترده شده‌اند.

در اينجا برخي از مهم‌ترين آلاينده‌هاي هوا معرفي مي‌گردند:

1-2-2- آلاينده‌هاي گوگردي

سالانه حدود 6 10×50 تن گوگرد در اثر فعاليتهاي انساني يا مصنوعي به اتمسفر وارد مي‌شود. فعاليت هاي طبيعي كه باعث آزاد شدن گوگرد به اتمسفر مي‌شوند شامل فعاليت‌هاي آتشفشاني، آزاد شدن گوگرد از آب دريا ( به صورت پاشيدن ذرات گوگرد به اتمسفر) و فعاليتهاي حياتي ميكروارگانيسم‌هاي هوازي و بي‌هوازي از جمله باكتريها، اكتينومايستها و قارچ‌هاي تجزيه‌كننده مي‌باشد. مجموع گوگرد حاصل از فعاليت‌‌هاي طبيعي حدود 133 ميليون تن در سال تخمين زده مي‌شود كه بيش از 5/2 برابر گوگرد رها شده به جو توسط فعاليت‌هاي انساني است.

1-2-3- آلاينده‌هاي نيتروژني

آلاينده‌هاي اولية نيتروژني اتمسفر عبارتند از: آمونياك، اكسيدهاي نيتروژن و نيتراتها. منابع ورود ازت به اتمسفر عبارت است از فعاليت صنايع و سوخت زغال سنگ، كودهاي شيميايي، رها شدن از اكوسيستم‌هاي طبيعي و همچنين از طريق حيوانات وحشي و اهلي (از طريق فضولات آنها). به طور مثال، حضور حيوانات در يك مرتع مي‌تواند باعث وارد شدن تا 100 كيلوگرم ازت در هكتار در سال (به شكل آمونيوم) به اتمسفر شود. مقدار ازتي كه از طريق فعاليتهاي مصنوعي وارد اتمسفر مي‌شود حدود 1012×19 گرم در سال تخمين زده مي‌شود و بر اساس محاسبات موجود،‌ نتيروژن آزاد شده از منابع طبيعي حدوداً بين 15-5/4 برابر بيشتر از فعاليت هاي مصنوعي است.

1-2-4- ازن

حدود 10 درصد ازن موجود در اتمسفر، در تروپوسفر و مابقي آن در استراتوسفر قرار دارد. مقدار ازن تروپوسفر متاثر از انتقال ازن از استراتوسفر به تروپوسفر، توليد در اثر واكنش‌هاي فتوشيميايي تركيباتي مانند Co، ،‌ اكسيزژن و … تخريب در اثر واكنش با بعضي راديكالها و تجزية فتوشيميايي مي‌باشد. غلظت ازن به طور طبيعي در سطح زمين حدود P.P.b 40-20 (Part per billion) مي‌باشد و در شرايط وقوع فرايندهاي فتوشيميايي ممكن است تا 300-150 P.P.b هم برسد. بررسي اطلاعات نشان داده است كه در طول 100 سال گذشته غلظت ازن در برخي مناطق نيمكره شمالي دو برابر شده است. در مناطق شهري، مهمترين عامل افزايش ازن، فعاليتهاي انسان و كارخانجات است و در نتيجة اين فعاليتها تركيبات آلي مانند هيدروكربن‌ها، آلوئيدها و يا تركيباتي كه قادرند راديكالهاي پراكسي توليد كنند به تروپوسفر رها شده و سبب ايجاد واكنش‌هايي مي‌شوند كه در چرخة طبيعي ازن اختلال ايجاد كرده و بنابراين سبب افزايش ازن مي‌شوند. به عنوان مثال، در برخي از شهرهاي بزرگ مشاهده شده است كه در تعطيلات آخر هفتة تابستانها ميزان ازن بيش از ساير روزهاي هفته است (كه اصطلاحاً اثر آخر هفته ناميده مي‌شود. اين افزايش ازن در نتيجة افزايش تردد وسايل نقليه مي‌باشد.)

1-2-5- فلوئور

آزاد شدن فلوئور به اتمسفر از طريق فعاليت كوره‌‌هاي آجرپزي، كارخانجات توليد كود (بخصوص كودهاي فسفاته)،‌ آلومينيوم سازي و انوع فرايندهاي ذوب فلزات و سوخت كارخانجات است. در كارخانجات توليد كود فسفر،‌‏‏ فلوئور آپاتيت با گرما يا اسيديمار مي‌شود تا سوپرفسفات بدست آيد. فرم‌هاي فلوئر موجود در اتمسفر اغلب به صورت HF و (عمدتاً به صورت گاز) و NaF و (اغلب بصورت ذرات كوچك) مي‌باشند. ميزان انتشار فلوئور از كارخانجات آلومينيوم حدود 12-4/0 كيلوگرم از يك تن آلومينيوم (بسته به روش استحصال) است. به طور مثال يك كارخانة آلومينيوم با ظرفيت 135 هزار تن در سال حدود 700 تن فلوئور در سال وارد اتمسفر مي‌نمايد. غلظت HF در هواي غيرآلوده يك منطقه روستايي حدود 2/0-05/0 ميكروگرم در متر مكعب اندازه‌گيري شده است. اين ميزان در اطراف كارخانجات به طرز قابل توجهي افزايش مي‌يابد، به نحوي كه حتي در نواحي دورتر از كارخانجات آلومينيوم، غلظت فلوئور تا حدود 1 ميلي‌گرم در ليتر نيز گزارش شده است. ميزان فرونشست HF در اطراف كارخانجات، متفاوت مي باشد. مثلاً در استراليا حدود 5/17-75/0 و در آرژانتين حدود 3/70-20 كيلوگرم در هكتار فلوئور به روي گياهان فرونشسته است. فلوئور به فرم ذره‌اي معمولاً سميت كمتري نسبت به فرم گازي آن دارد.

1-2-6- پراكسي استيل نيترات (PAN)

PAN يك آلاينده ثانويه است كه تحت تاثير واكنش‌هاي فتوشيميايي از مواد حاصل از اگزوز ماشين‌ها و ساير منابع آلودگي رها شده‌اند. تا سال 1965، PAN جزء آلاينده‌هاي محيط زيست محسوب نمي‌شد، تا اينكه در اين سال براي اولين بار علائمي به صورت برنزشدگي در سطح زيرين برگها مشاهده شد كه در رديف علائم آلاينده‌هاي شناخته شده تا آن زمان نبود . و بررسي‌ها نشان داد كه اين علائم توسط پراكسي استيل نيترات ايجاد مي‌شود. فرمول شيميايي اين ماده است و غلظت آن در برخي نواحي صنعتي مي‌توانند تا حدود PPb 50 برسد. متوسط ميزان اين ماده حدود PPb 20-10 گزارش شده است.

تركيبات ديگري از جمله پراكي پروپيونيل نيترات (PPN)،‌ پراكسي بوتيريل نيترات (PBN) و پراكسي بنزوئيل نيترات (PBZN) نيز در طبيعت ايجاد مي‌شوند كه درجه سميت آن براي گياهان به صورت PAN<PPN<PBN است ولي تنها غلظت PAN در اتمسفر به حدي است كه سبب سميت براي گياه شود.

در عدم حضور هيدروكربنهاي يك وضعيت ثابت به صورت زير وجود خواهد داشت:

از فعل و انفعالات متفاوتي در اتمسفر به وجود مي‌آيند. در حضور هيدروكربنها بخصوص هيدروكربن‌هاي غيراشباع سبب توليد تركيبات پراكسي استيل نيترات (PAN)، الدئيد و ستون مي‌شوند:

ميزان آزاد شدن هيدروكربها از منابع طبيعي حدود 106×175 تن و ميزان ناشي از فعاليتهاي انساني حدود 106×27 تن گزارش شده است(اسميت،‌ 1990). در وضعيت عادي، در يك شهر پرترافيك در آغاز صبح افزايش در غلظت هيدروكربنها و NO ديده مي‌شود، سپس اين تركيبات در معرض نور خورشيد قرار گرفته و واكنش‌هايي انجام مي‌دهند كه منجر به توليد ازن و PAN مي‌گردد. در اين واكنش‌ها طول موج‌هاي كمتر از 430 نانومتر موثرند.

1-2-7- باران‌هاي اسيدي

مواد آلاينده هوا مي‌توانند باعث اسيدي شدن PH باران شده و از طريق آب باران از اتمسفر به خاك و آب وارد شوند و باعث آلودگي آنها گردند. در شرايط طبيعي، PH آب باران تا حدي اسيدي است كه اين به علت تشكيل از تركيب آب و دي‌اكسيد كربن مي‌باشد. PH باران‌هاي طبيعي حدود 6/5 است. در مناطق ساحلي و يا نواحي كه خاك‌هاي آن تا حد زيادي آهكي است ممكن است باران هاي با PH بالاتر از 7 اهم ريزش كند. درد مقابل ، PH بارانهايي كه در نواحي شمال و مركز اروپا، شما شرقي آمريكا و حوالي كانادا مي‌بارند حدود 5/5-3 است كه حتي در رگبارهاي شديد با PH برابر 3-2هم اندازه‌ گيري شده است.

بارش باران‌هايي اسيدي عمدتاً به علت وجود اسديهاي نيتريك ، سولفوريك ، ذرات گوگردي و اسيد كلريدريك (HCL) است و در كنار اينها وجود نيز بعنوان اسيدي ضعيف مطرح است. غلظت اين تركيبات در باران‌هاي اسيدي، بسته به منبع آلاينده متفاوت است. به عنوان مثال، در شرق ايالات متحده، اسيد غالب بوده است كه حدود 65درصد از كل اسيد باران‌هاي اسيدي را شامل مي‌شود و با 30 درصد و HCL با 5 درصد در رديف‌هاي بعدي قرار دارند، در حاليكه در غرب آمريكا اسيدنيتريك، بيشترين سهم را در بارانهاي اسيدي داشته است. به طور كلي اثرات مخرب باران‌هاي اسيدي حاوي شديدتر از باران هاي حاوي نيترات گزارش شده است (گانرسون و ويلارد، 1980).

اثرات زيست محيطي مخرب باران‌هاي اسيدي تا 2000 كيلومتر دورتر از منبع آلودگي نيز مشاهده شده است. باران‌هاي اسيدي علاوه بر اثرات تخريبي كه خودشان به طور مستقيم بر گياهان و ساير موجودات زنده بر جاي مي‌گذارند شرايطي را به وجود مي‌آورند كه به طور غيرمستقيم باعث اثرات مخرب عوامل ديگر نيز بشوند. به عنوان مثال كاهش PH باعث افزيش قابليت انحلال فلزات سنگين و افزايش مضر آنها به محيط زيست و موجودات زنده مي‌شود.

1-2-8- فلزات سنگين

فلزات سنگين شامل فلزاتي از جمله سرب (Pb)، جيوه (Hg)، روي (Zn) ، مس (Cu)، نيكل (Ni)،‌ كبالت (Co)، كروم (Cr)، كادميم (Cd)،‌آلومينيوم (AL) و … هستند كه بر حسب ميزان نياز گياهان به آنها ممكن است ضروري يا غيرضرروري باشند. فلزات سنگين از مهمترين آلاينده‌هاي هوا و كل محيط زيست هستند كه اگر چه مي‌توانند در مواردي بي ضرر و گاه حتي مفيد باشند ولي در مجمع اثرات منفي و مخرب آنها بسيار بيشتر از اثرات خني يا ميدشان است. و گفته شده است كه در آينده‌اي نه چندان دور، آلاينده‌هاي فلزي، بزرگترين عامل آلوگي محيط زيست، و مسموميت توسط فلزات. حادترين معضل زيست محيطي خواهد بود. منابع عمده ورود فلزات سنگين به محيط زيست از فعاليت‌هاي انساني، يا به عبارتي منابع مصنوعي اين فلزات، معدنكاري و ذوب فلزات است. در اطراف كارخانجات ذوب فلزات غلظت زيادي از اين فلزات گزارش شده است. و مشاهده شده است كه كوره‌هاي ذوب سنگ معدن گوگرد مي‌توانند باعث آزاد شدن نيكل، كروم، مس،كادميم و انواعي ديگر از فلزات سنگين به محيط زيست گردند. همچنين دود حاصل از وسايل نقليه نيز مي‌تواند از منابع اين آلاينده‌ها باشد. مقدار زيادي از سرب موجود در هوا ناشي از سوخت‌هاي سرب‌دار اتومبيل‌هاست. از منابع طبيعي فلزات سنگين مي‌توان به فعاليت‌هاي آتشفشاني اشاره كرد كه باعث وارد كردن اين فلزات سعي به محيط مي‌گردند،‌ ولي همانطور كه قبلا گفته شد،‌ آلاينده‌هاي ناشي از فعاليت‌هاي طبيعي در اثر به تعادل رسيدن با محيط زيست، عواقب وخيم و اثرات مخرب دراز مدتي به دنبال نخواهند داشت،‌ و اين آلاينده‌هاي ناشي از فعاليتهاي انسان هستند كه مسؤول آلودگي هوا و كل محيط زيست مي‌باشند. تحقيقات نشان داده است كه اكثر صنايع توليدي و فرآوري، مقاديري از فلزات سنگين را به محيط آزاد مي‌كنند. در حالت عادي فقط محدودي از اين فلزات و آن هم با غلظتي بسيار ناچيز در اتمسفر وجود دارند.

محدوده اثرات زيست محيطي فلزات سنگين عمدتاً محلي (Local) است و به نواحي مجاور منبع آلودگي محدود مي‌گردد.

اثر تخريبي فلزات سنگين بر حسب اينكه در كدام قسمت از محيط زيست وجود داشته باشند و از چه بخشي از گياه جذب گردند متفاوت است . آزمايشها نشان داده‌اند كه سربي كه از طريق اتمسفر وارد برگها شده است و در آنجا ايميله مي‌شود بطور ميانگين،‌ سه برابر بيشتر از سرب جذب شده توسط ريشه‌هاي گياه،‌ باعث آسيب ديدگي گياه مي‌شود.

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

لینک دانلود متن کامل


دیدگاهتان را بنویسید